Το δημοκρατικό οικοδόμημα

Το δημοκρατικό οικοδόμημα. ΓΡΑΦΕΙ: Η ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΠΡΩΤΟΠΑΠΑ.

ΓΡΑΦΕΙ: Η ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΠΡΩΤΟΠΑΠΑ.
democracyΈνα από τα χαρακτηριστικά του ελληνικού λαού είναι η μακραίωνη πορεία που έχει διαγράψει στα πλαίσια κοινωνιών που χαρακτηρίζονται από το δημοκρατικό πολίτευμα. Ήδη από τα χρόνια του Περικλή γίνεται λόγος για τη δράση του λαού στην Εκκλησία του Δήμου αλλά και στην Ηλιαία, όπου οι αποφάσεις λαμβάνονταν από κοινού με ανάταση των χεριών αλλά και με γραπτή ψήφο, όταν επρόκειτο για την ποινή της εξορίας. Στην εποχή μας, όμως, τον 21ο αιώνα, η αρμονική λειτουργία του δημοκρατικού πολιτεύματος παρακωλύεται από κοινωνικές, πολιτικές και οικονομικές συνθήκες και ανάγκη ικανοποίησης ατομικών συμφερόντων. Ίσως, λοιπόν, η κρίση της δημοκρατίας να είναι πιο επίκαιρη από ποτέ και να κρίνεται αναγκαίο να μιλήσουμε για την αξία της.
Ο Αριστοτέλης είχε πει το εξής: «Η δημοκρατία δεν αποτελεί θέμα τύχης, αλλά είναι θέμα της επιστήμης και του λαού». Αυτό σημαίνει πως η δημοκρατία είναι απόρροια της προσπάθειας όλου του λαού και της επιμονής του προς αυτήν την κατεύθυνση. Απαραίτητη είναι βέβαια και η σφαιρική γνώση τού τι είναι το δημοκρατικό πολίτευμα και του τι πρεσβεύει, ώστε να μην υπάρξει παρεξήγηση ή παραποίηση όρων και ιδεολογιών. Η αξία, λοιπόν, της δημοκρατίας είναι μεγάλη αρχικά για τον ίδιο τον πολίτη, καθώς αυτός έχει το δικαίωμα να εκφράζεται ελεύθερα για οποιοδήποτε θέμα. Επίσης, μπορεί να συμμετάσχει στα κοινά, εμμέσως, βέβαια, στην Ελλάδα μέσω της ψήφου του, και να εκφράζει τη δυσαρέσκειά του με πορείες και συλλαλητήρια, εξάλλου κάθε ειρηνική διαδήλωση είναι νόμιμη και πλήρως συνταγματική. Τέλος, νιώθει ίσος μεταξύ ίσων, αφού, θεωρητικά τουλάχιστον, όλοι είναι ίσοι απέναντι στο νόμο κι έχουν ίσα δικαιώματα στην εργασία, την παιδεία, την υγεία. Μεγάλη, όμως, είναι η αξία της και για την ίδια την κοινωνία σαν ολότητα, καθώς διασφαλίζονται συνθήκες κοινωνικής ευημερίας και αρμονίας. Φαινόμενα όπως ο λαϊκισμός, η προπαγάνδα κι η παραπληροφόρηση εκλείπουν κι αντικαθίστανται από γόνιμο διάλογο κι επιθυμία όλων για συνεργασία και κοινωνική πρόοδο.
Αυτά, βέβαια, σταδιακά ανήκουν στη σφαίρα της φαντασίας, καθώς με την πάροδο του χρόνου πληθαίνουν συνεχώς τα φαινόμενα της κρίσης του δημοκρατικού πολιτεύματος, που μπορούν να οδηγήσουν ακόμα και στην υπονόμευσή του. Ένα από αυτά, ίσως και το σημαντικότερο, είναι η αδυναμία αλλά κι η αδιαφορία του πολίτη για συμμετοχή στα κοινά. Δηλαδή, ο σημερινός πολίτης λόγω του φόρτου εργασίας και των γρήγορων ρυθμών ζωής δεν έχει χρόνο να συμμετάσχει ενεργά στα κοινωνικά και πολιτικά δρώμενα της εποχής του. Ταυτόχρονα, θεωρεί πως είναι άσκοπο να συμμετάσχει, είτε επειδή έχει απογοητευτεί από φαινόμενα καταστρατήγησης των δικαιωμάτων του, είτε επειδή χαρακτηρίζεται από αμάθεια ή ημιμάθεια και μεταθέτει τις ευθύνες του ως συνειδητοποιημένου πολίτη στους υπολοίπους.
Άλλο ένα φαινόμενο κρίσης είναι ο λαϊκισμός σε συνδυασμό με την «επιστράτευση» των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης από την εκάστοτε κυβέρνηση. Πιο συγκεκριμένα, είναι συχνό φαινόμενο, πλέον, να προσπαθούν ορισμένοι πολιτικοί να φέρουν το λαό με το μέρος τους μέσω της υποσχεσιολογίας και της υποτιθέμενης κατανόησης των προβλημάτων τους. Προς την ίδια κατεύθυνση συμβάλλουν και ο στρατευμένος Τύπος και τα Μέσα Ενημέρωσης κάνοντας πλύση εγκεφάλου στους πολίτες-ψηφοφόρους και μεροληπτώντας υπέρ ενός συγκεκριμένου κόμματος. Έτσι, στερείται της δυνατότητας του πλουραλισμού και της αντικειμενικής ενημέρωσης των πολιτών, ενώ, παράλληλα, ευνοείται η οικογενειοκρατία στην πολιτική σκηνή, ακόμα κι αν αυτή δεν έχει επιδείξει τα κατάλληλα δείγματα γραφής.
Εάν θέλουμε να διαφυλάξουμε τη λειτουργία του δημοκρατικού πολιτεύματος, κρίνεται αναγκαίο να υιοθετήσουμε εκείνον τον τρόπο ζωής, που θα αποβλέπει στο κοινό συμφέρον, μάλλον, παρά στο ατομικό. Πρωταρχικό ρόλο σε αυτήν την υιοθέτηση καλείται να διαδραματίσει η οικογένεια και το σχολείο. Αυτά λαμβάνοντας τη θέση του αρωγού για τη μετέπειτα ενήλικη ζωή του ατόμου καλούνται να του εμφυσήσουν αξίες, όπως είναι ο σεβασμός προς το συνάνθρωπο, η προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και η ύπαρξη διαλόγου. Ακόμα, δίνοντάς του ήδη από μικρή ηλικία την ευκαιρία να αναλαμβάνει πρωτοβουλίες καλούνται να το μυήσουν στην ενεργό συμμετοχή στα κοινά, η οποία θα καταστήσει αυτό πρωταγωνιστή της ζωής του έναντι των άλλων.
Τέλος, σημαντικός είναι κι ο ρόλος των Μέσων Ενημέρωσης, τα οποία πρέπει να δίνουν βήμα στο διάλογο και στην ελεύθερη έκφραση. Παρουσιάζοντας όλες τις οπτικές αναφορικά με ένα θέμα θα δώσουν στον πολίτη τη δυνατότητα να ενημερωθεί αντικειμενικά και συνολικά, μιας και η ενημέρωση δε θα είναι προσηλωμένη στην ανάδειξη μιας συγκεκριμένης πολιτικής παράταξης. Ακόμα, καλούνται να καυτηριάζουν και να επικρίνουν στάσεις και δράσεις που υπονομεύουν τη δημοκρατία.
Ολοκληρώνοντας, νομίζω πως έχει καταστεί πλέον κατανοητή η ανάγκη ύπαρξης δημοκρατικού πολιτεύματος, διότι η αξία του είναι ανεκτίμητη. Ως συνειδητοποιημένοι, λοιπόν, πολίτες, καλούμαστε να λάβουμε δράση ώστε να μην υπονομεύσουμε το μέλλον μας και να προασπίσουμε τις αξίες με τις οποίες έχουμε γαλουχηθεί.

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*