Έτος Καβάφη

ΓΡΑΦΕΙ: Η ΑΘΗΝΑ-ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΟΥΜΕΛΑ.

Το 2013 γιορτάζονται τα150 χρόνια από τη γέννηση του ποιητή Κ.Π.Καβάφη. Όπως όλοι γνωρίζουμε, μεγάλοι άνθρωποι σαν αυτόν δεν έχουν ανάγκη από επετείους και γιορτές για να τους θυμόμαστε. Είναι πάντοτε επίκαιροι,πάντοτε αγαπητοί. Παρ’ όλα αυτά, μας δίνεται η αφορμή, μιας και διανύουμε το επετειακό έτος, να πούμε μερικά πράγματα παραπάνω.

Στις 29 Απριλίου του1863 η πόλη της Αλεξάνδρειας είχε την τιμή να γίνει η γενέτειρα ενός από τους σπουδαιότερους Έλληνες ποιητές. Η οικογένειά του ήταν αστική και οικονομικά εύρωστη. Ο νεαρός Κωνσταντίνος Καβάφης τρέφει μεγάλη αγάπη για την ιστορία. Είναι λεπτολόγος, φιλομαθέστατος και εκμεταλλεύεται κάθε ευκαιρία για να αποκτήσει νέες γνώσεις. Το 1883 η οικογένεια μετακινείται στην Πόλη λόγω της εθνικιστικής επανάστασης του Αραμπί. Παραμένουν εκεί για 3 χρόνια. Σε αυτή την περίοδο, εκφράζει την επιθυμία να ακολουθήσει δημοσιογραφική πολιτική καριέρα, εκδηλώνεται η ομοφυλοφιλία του και κάνει τις πρώτες ποιητικές του προσπάθειες. Αυτά τα ποιήματα είναι επηρεασμένα από το πολίτικο τοπίο και τον αθηναϊκό ρομαντισμό. Η γλώσσα είναι καθαρεύουσα και το ύφος ρητορικό, στομφώδες και απαισιόδοξο. Το 1885 επιστρέφει στην Αλεξάνδρεια και παίρνει την ελληνική υπηκοότητα. Τα μεταγενέστερα ποιήματά του έχουν επιρροές από το γαλλικό συμβολισμό. Αυτήν την περίοδο (1855-1900), γράφει μερικά από τα πιο σημαντικά του ποιήματα. Το 1899 πεθαίνει η μητέρα του, Χαρίκλεια Καβάφη, που υπεραγαπούσε. Μετά το θάνατό της, μετακινείται συνεχώς. Από το 1911 και μετά έχει αποκτήσει τη δικιά του προσωπική φωνή και ύφος. Επηρεάζεται από το ρεαλισμό. Είναι πλέον απελευθερωμένος από κάθε είδους κοινωνικές δεσμεύσεις. Το 1922 παραιτείται από την υπηρεσία άρδευσης, όπου δούλευε, για να αφοσιωθεί πλήρως στη συμπλήρωση του ποιητικού του έργου. Την επόμενη χρονιά πεθαίνει ο τελευταίος εν ζωή αδερφός του, Τζον. Υπήρξε πολύ αγαπητός στον ποιητή και ήταν ο πρώτος μεταφραστής του έργου του. Το 1926 αποδέχεται το παράσημο του φοίνικος από τον δικτάτορα Πάγκαλο, λέγοντας ότι “Το παράσημο μου το απένειμε η Ελληνική πολιτεία γι? αυτό και το κρατώ”. Το 1927 γνωρίστηκε με τον Ν. Καζαντζάκη. Το 1930 διαπιστώνεται ότι πάσχει από καρκίνο του λάρυγγα. Το Σάββατο, 29 Απριλίου του 1933, ημέρα των εβδομηκοστών γενεθλίων του, πεθαίνει στην Αλεξάνδρεια.

Η Ποίηση του Καβάφη χαρακτηρίζεται από ειρωνεία, μελαγχολία,διδακτισμό (χωρίς όμως αυτός να υπερβαίνει τα όρια ώστε η ποίηση να χάνει την αισθητική της αξία), μεγάλη δραματικότητα και παραστατικότητα, ενώ ταυτόχρονα δείχνει περηφάνια, αξιοπρέπεια αλλά και ματαιότητα. Τα ποιήματά του χωρίζονται σε ιστορικά, ψευδοϊστορικά, φιλοσοφικά και ηδονικά (ο χαρακτηρισμός ποιημάτων του ως ψευδοϊστορικά έγινε από μελετητές και όχι από τον ποιητή). Η γλώσσα του είναι πεζολογική και ιδιαίτερη. Αυτή η ηθελημένη πεζολογία είναι που προσδίδει το ρεαλισμό. Τη χρησιμοποιεί πολύ εύστοχα για να επιτύχει τους στόχους του σε κάθε ποίημα. Είναι απαλλαγμένη από ποιητικά λυρικά στοιχεία (σχήματα λόγου, υπερβολικά επίθετα, ομοιοκαταληξία).

Ο στίχος του είναι ελεύθερος και ανισοσύλλαβος. Η ποίησή του είναι βαθιά επηρεασμένη από την ιστορία, ιδιαίτερα από την αρχαία, και γεγονότα αυτής εμφανίζονται σε διάφορα ποιήματα ως συμβολισμοί ή αφορμές (“Τρώες”, “Τα βήματα”, “Θερμοπύλες”, “Ιθάκη” κλπ).

Σίγουρα πρόκειται για έναν πρωτότυπο, μοναδικό ποιητή, πέρα από το πνεύμα της εποχής του. Άφησε ανεκτίμητη κληρονομιά στα ελληνικά γράμματα και φράσεις του μνημονεύονται συχνά. Τα νοήματα της ποίησής του είναι διαχρονικά και τον κάνουν προσιτό και αγαπητό στο σύγχρονο άνθρωπο, καθώς εκφράζει τις ίδιες ανησυχίες με αυτόν. Συνεπώς η μνήμη του είναι αιώνια και δεν έχει ανάγκη από έτη αφιερωμένα σε αυτόν. Παρ? όλα αυτά ελπίζω ότι οι εκδηλώσεις που γίνονται φέτος θα βοηθήσουν στην προσέγγιση του έργου του από ακόμα περισσότερο κόσμο.

Πηγές:

Πρότυπο Πειραματικό Σχολείο Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης

Εφημερίδα “Καθημερινή”

Εφημερίδα “Το Βήμα”

Ανοιχτό πανεπιστήμιο

Περιοδικό “Χάρτης”

el.wikipedia.org

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*