Ισότητα στην εργασία

ΓΡΑΦΕΙ: Η ΦΑΙΗ ΑΡΑΠΑΤΣΑΝΗ.

Στις σημερινές δυτικές κοινωνίες των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η ανισότητα των δύο φύλων φαίνεται, τουλάχιστον θεσμικά, να είναι πια παρελθόν. Μετά από μακροχρόνιες προσπάθειας και αγώνες, η ισοτιμία ανδρών και γυναικών έχει αναγνωριστεί και διασφαλιστεί από κανόνες δικαίου, οι οποίοι προβλέπουν μεταξύ άλλων την ίση αντιμετώπιση και των δύο φύλων στον χώρο εργασίας. Μέχρι ποιόν βαθμό όμως θα μπορούσαμε να πούμε πως η θέσπιση νόμων δύναται να αποτάξει τα στερεοτυπικά κατάλοιπα μιας μακραίωνης υποβάθμισης της θέσης της γυναίκας;

Η απαντήσεις που έχουν δώσει έρευνες σε αυτό το ερώτημα τα τελευταία χρόνια δεν είναι καθόλου ικανοποιητικές. Παρόλο που, φαινομενικά, οι ευκαιρίες και οι δυνατότητες των δύο φύλων στην επαγγελματική αποκατάσταση ορίζονται βάσει νόμου ισότιμες, στην πράξη ένα μεγάλο μέρος γυναικών αντιμετωπίζεται με τρόπο άνισο μέσα στον επαγγελματικό χώρο, καθώς σε πολλές περιπτώσεις το φύλο τους αποτελεί παράγοντα που επηρεάζει τη θέση τους, την αμοιβή τους αλλά και την πρόσληψη ή την απόλυσή τους.

Ιδιαίτερα, ο παράγοντας του φύλου φαίνεται να επηρεάζει σημαντικά και τον τρόπο αντιμετώπισης των γυναικών μέσα στον ίδιο τον χώρο εργασίας. Το 2018, με το κίνημα #MeToo, φανερώθηκε ένας τεράστιος αριθμός καταγγελιών από γυναίκες οι οποίες είχαν υποστεί σεξουαλική παρενόχληση στον εργασιακό τους χώρο. Σύμφωνα με πανευρωπαϊκή έρευνα του FRA (European Union Agency for Fundamental Rights) σε 42.000 γυναίκες στα 28 κράτη-μέλη το 2014, μία στις δύο γυναίκες (55%) έχει δεχτεί σεξουαλική παρενόχληση. Μάλιστα, το φαινόμενο είναι πιο σύνηθες σε γυναίκες με υψηλότερη ακαδημαϊκή μόρφωση και σε εκείνες που καταλαμβάνουν θέσεις ευθύνης, καθώς το 75% αυτών έχουν υπάρξει θύματα. Με βάση την ίδια έρευνα, στην Ελλάδα, 43% των γυναικών έχουν υποστεί κάποιου είδους σεξουαλική παρενόχληση από την ηλικία των 15 ετών, ενώ το 11% αυτών των περιπτώσεων σχετίζονται με το εργασιακό τους περιβάλλον.

Γιατί όμως εξακολουθεί και συμβαίνει αυτό; Με βάση πρόσφατο άρθρο στο Harvard Business Review («Why sexual harassment persists and what organizations can do to stop it»), η μειωμένη παρουσία γυναικών σε θέσεις ευθύνης, συντηρεί τις προκαταλήψεις και αποτρέπει τη δραστική αντιμετώπιση τέτοιων συμπεριφορών. Πρόκειται λοιπόν για ένα φαύλο κύκλο που διαιωνίζει το πρόβλημα. Τα πορίσματα των ερευνών καταδεικνύουν ότι στην ουσία, η παρενόχληση στον χώρο εργασίας δεν είναι τίποτε άλλο από μία προσπάθεια ορισμένων να «τοποθετηθούν στη θέση τους» οι γυναίκες που επιδεικνύουν υψηλή απόδοση σε παραδοσιακά ανδροκρατούμενα αντικείμενα. Σε αυτό το συμπέρασμα καταλήγει και το «Εγχειρίδιο Συμβουλευτικής Προς Εργαζόμενες, Εργοδοσία και Κοινωνικούς Φορείς» της Γενικής Γραμματείας Ισότητας των Φύλων, η οποία, στην προσπάθειά της να προσεγγίσει το ψυχοκοινωνικό υπόβαθρο της σεξουαλικής παρενόχλησης, κατέληξε στο ότι αυτή τροφοδοτείται από την εκμετάλλευση της ανάγκης που έχει η εργαζόμενη να παραμείνει στην εργασία της ή να εξελιχθεί επαγγελματικά.
Το πιο συνταρακτικό γεγονός, ωστόσο, ήταν ο εξαιρετικά μεγάλος αριθμός των γυναικών οι οποίες σιώπησαν εντελώς. Υπό τον φόβο της επικείμενης απόλυσης, του κοινωνικού στιγματισμού αλλά και την ανησυχία για το αν η αντίδρασή τους θα φαινόταν «υπερβολική», μόλις το 6 % των θυμάτων σεξουαλικής παρενόχλησης στην Ευρώπη έκανε καταγγελία σε κάποιον αρμόδιο φορέα, ενώ το 35 % το κράτησε εντελώς κρυφό, ακόμη και από τον στενό οικογενειακό του περίγυρο.

Το συμπέρασμα από όλα αυτά τα στοιχεία, όμως, παραμένει ένα: τα εργατικά δικαιώματα των γυναικών, αν και εξασφαλισμένα από τον νόμο, εξακολουθούν να βρίσκονται ανυπεράσπιστα και να αιωρούνται σε μια κοινωνία που δεν λέει να αποδεσμευτεί από τις ανδροκρατούμενες ρίζες της. Ο μόνος τρόπος για να μπορέσει η ισότητα των δύο φύλων να διαφύγει από τα θεσμικά της πλαίσια και να αποτελέσει θεμελιώδη αντίληψη της σύγχρονης κοινωνίας, είναι η προάσπιση των δικαιωμάτων των γυναικών από τις ίδιες τις γυναίκες. Για αυτόν ακριβώς τον λόγο, καλούνται να καταγγείλουν πρακτικές που καταπατούν τα κατοχυρωμένα δικαιώματά τους ή προσπαθούν να μειώσουν την αξία τους, καθώς μόνο έτσι θα μπορέσουν να βρουν έδαφος οι προσπάθειες δεκαετιών για την εξίσωση των δύο φύλων.

Πηγή εικόνας:
https://www.lifo.gr/uploads/image/1482982/nomothesia-isotita-fylon_lifo.jpg

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*