«Τον Συνήγορο του Παιδιού πρέπει να τον ψάξουμε και να τον βρούμε μέσα μας, δίπλα μας». Μια συνάντηση με τον Συνήγορο του Παιδιού κ. Γιώργο Μόσχο

ΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΦΩΤΕΙΝΗΣ ΛΥΓΚΑ

Ο Συνήγορος του Παιδιού δημιουργήθηκε με τον Νόμο 3094/2003 ο οποίος επεξέτεινε την αποστολή του Συνηγόρου του Πολίτη στο πεδίο της προάσπισης και προαγωγής των δικαιωμάτων του παιδιού, με αποστολή την προάσπιση και προαγωγή των δικαιωμάτων κάθε προσώπου που δεν έχει συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας του. Ο κ. Γιώργος Μόσχος, Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη για τα Δικαιώματα του Παιδιού, με σπουδές στα νομικά και στην εγκληματολογία, είναι επικεφαλής του θεσμού από τη στιγμή ίδρυσής του. Σε συνεργασία με μια ομάδα επιστημόνων διάφορων ειδικοτήτων (νομικοί, ψυχολόγοι, κοινωνικοί λειτουργοί, επικοινωνιολόγοι) ασχολείται αποκλειστικά με τα δικαιώματα των παιδιών, κάνοντας επισκέψεις σε σχολεία, ιδρύματα, δημιουργώντας ομάδες εφήβων, φροντίζοντας να επικοινωνεί τακτικά με τους νέους, βοηθώντας τους να ακουστούν οι απόψεις τους,οι προβληματισμοί τους. Τον συναντήσαμε στο γραφείο του και δέχτηκε να δώσει συνέντευξη για το περιοδικό μας. Μας μίλησε για τις δράσεις του Συνηγόρου του Παιδιού, τις υποθέσεις που αναλαμβάνει, τις παρεμβάσεις του ειδικά στον ευαίσθητο χώρο των προσφύγων, μας τόνισε πόσο σημαντικό είναι να καταστεί συνήγορος του παιδιού ο καθένας μας. Τον ευχαριστούμε πολύ και από τη θέση αυτή για την ευγένειά του και για τον χρόνο που διέθεσε.

1. Κύριε Μόσχο, μέχρι πιο σημείο μπορεί να επέμβει ο Συνήγορος του Παιδιού σε καταστάσεις που καλείται να αντιμετωπίσει;

Να σας πω πού δεν μπορούμε να επέμβουμε: Καταρχάς δεν μπορούμε να επέμβουμε σε υποθέσεις που βρίσκονται ενώπιον της δικαιοσύνης, δηλαδή που τις εξετάζει ο εισαγγελέας ή το δικαστήριο. Άρα, αν έχει προσφύγει κανείς στη δικαιοσύνη, εμείς δεν έχουμε περιθώριο να παρέμβουμε. Δεν μπορούμε να επέμβουμε επίσης σε θέματα που χρειάζονται τελείως αλλαγή του νόμου. Εμείς ακολουθούμε την εφαρμογή του νόμου και βεβαίως προσπαθούμε να προτείνουμε τις πιο κατάλληλες κινήσεις,μέτρα από μέρους των δημοσίων ή ιδιωτικών φορέων και των γονέων για την προστασία των δικαιωμάτων των παιδιών. Συνήθως επεμβαίνουμε όταν καταπατάται ένα δικαίωμα ενός ανήλικου, όταν υπάρχει μια δυσλειτουργία. Υπάρχουν περιπτώσεις που έχουμε ζητήσει την παρέμβαση της δικαιοσύνης γιατί αυτό είναι μια δυνατότητα που έχουμε.

2. Θα μπορούσατε να μοιραστείτε μαζί μας ορισμένα παραδείγματα υποθέσεων;

Κάποτε μια εθελόντρια ήρθε και μας είπε πως υποστηρίζει κάποια Ρομά παιδιά απ’ την Αλβανία τα οποία δεν γίνονταν δεκτά στο σχολείο εξαιτίας έλλειψης εγγράφων. Μένανε με τους γονείς τους σε ένα κτήριο της Αθήνας υπό κατάληψη κάτω από άθλιες συνθήκες. Εμείς εξηγήσαμε στους προϊσταμένους της εκπαίδευσης ότι η ελληνική πολιτεία είναι υποχρεωμένη να κάνει δεκτό στο σχολείο ένα παιδί που φτάνει με τον γονέα του, και πραγματικά βρέθηκε το σχολείο στο οποίο γράφτηκαν τα παιδιά. Φοίτησαν και μάλιστα μας έστειλαν και ένα ευχαριστήριο γράμμα για την διαμεσολάβηση που κάναμε. Σε πάρα πολλές περιπτώσεις που η μεσολάβησή μας έχει επιφέρει θετικά αποτελέσματα. Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις στις οποίες δεν είχαμε το επιθυμητό αποτέλεσμα. Δεν είναι πάντοτε εύκολο να πετύχουμε αυτό που θέλουμε.

3. Ήρθατε ποτέ αντιμέτωπος με κάποιο ψευδές ζήτημα;

Βέβαια. Αν εξαιρέσουμε τις φάρσες – γιατί υπάρχουν και φάρσες, αλλά οι φάρσες είναι επιπόλαιες – υπάρχουν μερικές περιπτώσεις στις οποίες εγώ δεν θα χρησιμοποιούσα τον όρο «ψέμματα», θα χρησιμοποιούσα τον όρο «ένα κομμάτι της αλήθειας». Γιατί ο καθένας εμφανίζει ένα κομμάτι της αλήθειας. Και ένα νέο παιδί έχει πολλές φορές την ανάγκη να ακούσουμε το ισχυρό του συναίσθημα και όχι τις ευθύνες του ή τα λάθη που έχει κάνει. Αλλά για να μπορέσεις να πετύχεις και να βρείς μια λύση πρέπει όλες οι πλευρές να ακούσουν η μία την άλλη, να δούμε τι έχει γίνει, τι μπορεί να γίνει και πως να αποκαταστήσουμε τα πράγματα. Πολλές φορές η επίλυση δεν είναι ζήτημα μιας συνάντησης ή μιας παρέμβασης αλλά έχει βάθος χρόνου. Υπάρχουν υποθέσεις που τις έχουμε κρατήσει 4-5 χρόνια μέχρι να βρούμε τη λύση.

4. Κατά πόσο ο προσωπικός ψυχικός/συναισθηματικός παράγοντας επηρεάζει την δράση του θεσμού;

Κοίταξε. Σαν άνθρωποι και εμείς, έχουμε τις αδυναμίες μας. Όταν έχεις έναν αρνητικό άνθρωπο απέναντί σου επηρεάζεσαι….Πρέπει όμως να παλεύουμε με τις προκαταλήψεις μας ξεκινώντας πάντα από την αρχή. Η εικόνα ενός ανθρώπου που έχεις ή μία οπτική της αλήθειας πάντοτε θα συμπληρώνονται από μία άλλη οπτική. Και το καλό και το κακό. Για παράδειγμα το 2οΠΓΕΛ έχει για εμάς ένα ιδιαίτερα θετικό πρόσημο. Έχει εξαιρετικούς εκπαιδευτικούς, έχουμε συνεργαστεί στο παρελθόν. Αυτό όμως δεν σημαίνει πως δεν μπορεί να γίνει κάτι το ιδιαίτερα εσφαλμένο. Παντού υπάρχουν όλες οι μεριές και αυτό που προτείνουμε σε εκπαιδευτικούς, σε μαθητές και σε γονείς είναι ποτέ να μην υποστηρίζουν μια άποψη φανατικά και μονοδιάστατα. Πάντοτε να προσπαθούν να μπαίνουν στη θέση των άλλων. Η εφαρμογή των δικαιωμάτων χρειάζεται ενσυναίσθηση και πλουραλισμό. Χρειάζεται δηλαδή πολλές διαφορετικές οπτικές. Δεν υπάρχει μια οπτική στα δικαιώματα. Καταλαβαίνεις και ακούς το κάθε παιδί, υπολογίζεις τις εμπειρίες του, διερευνάς οπωσδήποτε την αποψή του και το συμφέρον του. Ψάχνεις με πολύ προσοχή να βοηθήσεις τους πρωταγωνιστές της ιστορίας της ζωής του, αναζητείς τις καλύτερες δυνατές επιλογές.

5. Έχετε εμπλακεί ως θεσμός στο προσφυγικό ζήτημα;

Σε πάρα πολλές περιπτώσεις. Πήγαμε στα σχολεία στα οποία κάνανε καταλήψεις οι γονείς οι οποίοι δεν θέλανε να μπούνε τα προσφυγόπουλα μέσα για να μην δημιουργηθούν δομές υποδοχής ή γιατί φοβόντουσαν για ασθένειες. Συναντήσαμε εκεί γονείς, εκπαιδευτικούς και παιδιά. Φτιάξαμε μάλιστα και ένα video στην ιστοσελίδα μας που εξηγεί πως οι ασθένειες δεν μεταδίδονται έτσι όπως πιστεύει ο κόσμος και ότι δεν υπάρχει φόβος από τα παιδιά-πρόσφυγες για μετάδοση ασθενειών. Παρακολουθούμε επιπλέον εδώ και έναν χρόνο υποθέσεις, που αφορούν σε ασυνόδευτα και συνοδευόμενα παιδιά, επισκεπτόμαστε νησιά –πρόσφατα πήγαμε στη Λέσβο, είδαμε όλους τους ξενώνες, επισκεφτήκαμε σχολεία- συνολικά έχουμε κάνει πάνω από 100 επισκέψεις. Προσπαθούμε με κάθε δυνατό τρόπο σε ένα ζήτημα που είναι φλέγον στην εποχή μας,το προσφυγικό, να είμαστε κοντά, να έχουμε τεκμηριωμένη άποψη για ό,τι συμβαίνει και να συμβάλλουμε ότι να διασφαλίζεται το δικαίωμα των παιδιών αυτών στην εκπαίδευση και στη συμμετοχή τους στην κοινωνική ζωή με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, χωρίς να υπάρχει η αίσθηση μονομέρειας ούτε αποκλεισμού.

6. Υπάρχουν αντίστοιχοι Συνήγοροι στην Ευρώπη;

Υπάρχουν Συνήγοροι του παιδιού που είναι μαζί με τους Συνηγόρους του Πολίτη,όπως είμαστε εμείς, και άλλοι που είναι χωριστά. Υπάρχουν Συνήγοροι με λίγο προσωπικό -σε κάποιες χώρες μπορεί να είναι 4-5 άτομα- και άλλοι με πολύ. Στην Πολωνία, για παράδειγμα, ο Συνήγορος του Παιδιού έχει 45 άτομα προσωπικό. Υπάρχουν χώρες στις οποίες ο Συνήγορος χειρίζεται αναφορές και άλλες στις οποίες κάνει απλώς δημόσιες παρεμβάσεις ή συζητήσεις με εφήβους. Έχει πολλές διαφορετικές πρακτικές η Ευρώπη. Συναντιόμαστε μία φορά τον χρόνο όλοι μαζί στο Ευρωπαϊκό δίκτυο Συνηγόρων του Παιδιού και μαθαίνουμε ο ένας από τον άλλο,δυναμώνουμε.Επίσης πολλοί από τους Συνηγόρους έχουν και ομάδες παιδιών,όπως και εμείς. Ακούν τη γνώμη των παιδιών και μερικές φορές οι έφηβοι αυτοί ανταλλάσσουν μεταξύ τους απόψεις. Είναι πάρα πολύ σημαντικό να βλέπουμε την ευρωπαϊκή και την παγκόσμια διάσταση των δικαιωμάτων, για να μαθαίνουμε ο ένας από τον άλλον αλλά και για να μπορούμε να διεκδικούμε υπέρ των παιδιών όχι μόνο σε μια χώρα αλλά διεθνώς.

7. Είναι επαρκής η οικονομική ενίσχυση του κράτους;

Δεν θα ξεκινούσα με τον Συνήγορο, θα ξεκινούσα με το τι κάνει το κράτος για τα παιδιά και ιδίως για τα πιο ευάλωτα. Αντί να ζητήσουμε περισσότερα χρήματα για τον Συνήγορο εγώ θα προτιμούσα να υπάρξει μεγαλύτερη ενίσχυση των πλέον ευάλωτων ομάδων του πληθυσμού. Υπάρχουν κάποια θέματα στα οποία θεωρούμε ότι χρειάζεται να γίνουν κινήσεις όπως: να ενισχυθούν κοινωνικές υπηρεσίες που είναι στην τοπική αυτοδιοίκηση ώστε να στηρίζονται οικογένειες που είναι σε αδυναμία,να ενισχυθεί ο θεσμός της αναδοχής, να υπάρχουν ψυχολόγοι και κοινωνικοί λειτουργοί που να επισκέπτονται τα σχολεία, να παρέχονται περισσότερες δυνατότητες στα παιδιά και στους εφήβους ώστε να ανακουφίζονται από τις δυσκολίες τους συναντώντας τους κατάλληλους επαγγελματίες. Όλο αυτό που σας λέω ήδη κοστίζει αρκετά,εμείς είμαστε μια μικρή αλλά αρκετά θα έλεγα δραστήρια υπηρεσία του κράτους,ανεξάρτητη αρχή,που ενεργεί υπέρ των παιδιών.

8. Πως μπορεί ένας έφηβος να απευθυνθεί στον Συνήγορο του Παιδιού;

Εμάς μπορούν να μας προσεγγίσουν μέσα από το http://www.0-18.gr/ που είναι η ιστοσελίδα μας με όλα τα στοιχεία επικοινωνίας μας. Ακόμη μπορεί ένα παιδί να συμπληρώσει τη φόρμα «ρωτάω τον Συνήγορο» και να μας γράψει ένα θέμα που το απασχολεί. Είμαστε πάντοτε προσεκτικοί, κρατάμε τα προσωπικά δεδομένα, δεν κάνουμε παρεμβάσεις χωρίς να έχουμε τη σύμφωνη γνώμη του παιδιού (εκτός αν κινδυνεύει σοβαρά). Γενικώς κάνουμε ό,τι μπορούμε όταν ένα παιδί απευθυνθεί σε μας. Αλλά πρέπει να σας πω, και αυτό είναι το μήνυμά μου προς εσάς, ότι δεν χρειάζεται να αναζητείτε τον Συνήγορο του Παιδιού που βρίσκεται στην οδό Χαλκοκονδύλη 17, πρέπει να τον ψάξετε και να τον βρείτε μέσα σας, δίπλα σας. Πιστεύω, δηλαδή, ότι σε κάθε σχολείο συνήγοροι πρέπει να είστε εσείς οι μαθητές, να βρείτε τρόπο να βρίσκετε λύση στις δυσκολίες. Οι δάσκαλοι, οι καθηγητές πρέπει να είναι συνήγοροι, δηλαδή να ακούν τα παιδιά πριν παρέμβουν, να είναι υποστηρικτές και υποστηρίκτριές τους, να τα κατανοούν, να επικοινωνούν μαζί τους. Και βεβαίως σε κάθε οικογένεια, σε κάθε σπίτι να χτίσουμε τρόπους με τους οποίους να μπορούμε να συνεννοούμαστε για να βρούμε τις καλύτερες λύσεις. Στις δύσκολες περιπτώσεις μπορεί προφανώς κάποιος να απευθυνθεί σε εμάς. Αλλά το ιδανικό για μένα είναι να ξέρω ότι στα σχολεία ,στις οικογένειες, στα ιδρύματα, στα νοσοκομεία, όπου βρίσκονται παιδιά, υπάρχουν οι βασικές αρχές προσέγγισης του δικαιώματος ενός παιδιού να μεγαλώνει και ότι έχει βοήθεια στη συνύπαρξή του με τα παιδιά και με τους ενήλικες που βρίσκονται δίπλα του. Ιδανικό είναι να υπάρχουν γύρω παντού συνήγοροι του Παιδιού.

Πηγή εικόνας: http://www.lesvosreport.gr/media/k2/items/cache/bfb4f46d1a27e03415d19369372490ae_L.jpg

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*